Gjëndeni këtu

Çfarë ka ndryshuar? – Planifikimi Familjar në Shqipëri

Planifikimi familjar është jetik për një zhvillim të qëndrueshëm për çdo shoqëri. Prandaj, programet e planifikimit familjar, përfshirë metodat moderne kontraceptive, mbështesin çifte dhe individë për realizimin dhe ushtrimin e të drejtës së tyre themelore për të vendosur lirisht dhe me përgjegjësi nëse, kur, dhe sa fëmijë të kenë. Dëshmitë e shumta ndërkombëtare tregojnë se miratimi i programeve efektive të planifikimit familjar ka patur përmirësime thelbësore në rezultatet e lidhura me shëndetin (siç është ulja e vdekshmërisë së nënës, vdekshmëria e foshnjave dhe vdekshmëria e fëmijëve), si dhe përmirësimet në shkollim dhe arsimim dhe mundësitë ekonomike, veçanërisht për gratë.

Shërbimet e planifikimit të familjes u futën në Shqipëri pas vitit 1990, pas rënies së regjimit komunist dhe kalimit drejt një sistemi të orientuar drejt tregut. Sidoqoftë, shërbimet e shëndetit riprodhues të integruar janë krijuar në Shqipëri vetëm pas Konferencës Ndërkombëtare të Kajros në 1994 për Popullsinë dhe Zhvillimin (ICPD).

Në Shqipëri, që nga viti 1997, të gjitha shërbimet e planifikimit familjar të ofruara falas në sektorin publik janë të integruara në sistemin shëndetësor në të tre nivelet (niveli primar, sekondar dhe terciar). Në sistemin publik, këto shërbime ofrohen në 430 qendra të planifikimit familjar, përfshirë qendrat e konsulencës për gratë, maternitetet dhe qendrat shëndetësore në nivelin e komunës. Në zonat urbane, shërbimet e planifikimit familjar, përveç qendrave të këshillimit të grave, ofrohen edhe në maternitete, spitalet e rretheve dhe ato rajonalë, dhe spitalet universitare (niveli terciar - vetëm në Tiranë). Në të kundërt, në zonat rurale, shërbimet e planifikimit të familjes ofrohen në qendrat shëndetësore dhe në ambulanca.

Shumica e donatorëve të mundshëm në fushën e planifikimit familjar janë larguar nga Shqipëria. Për më tepër, marketingu social po përballet me shumë sfida për shkak të paqëndrueshmërisë financiare dhe sektori tregtar privat është më pak i interesuar të investojë në programet e planifikimit familjar. Në këto rrethana, Ministria e Shëndetësisë, me mbështetjen e UNFPA, ka filluar përpjekjet për të miratuar konceptin e “Qasjes totale të Tregut” për sigurinë kontraceptive.